Sesli anlatım Yazının özetini veya tamamını dinle

Aktivasyon Kilidi yeni kullanıcının kurulumu tamamlamasını engelleyebilir. Yetkili hesap sahibi Apple'ın güncel adımlarıyla cihazı hesaptan kaldırmalı; rehber model doğrulama, teknik kontrol, veri hazırlığı ve işlem öncesi kararları açıklar.

Tahmini süre hesaplanıyor

iPhone satışından önce iCloud ve Bul bağlantısını kaldırın, güncel yedeği doğrulayın ve cihazın tam modeli, depolaması, pil bilgisi, parça/servis geçmişi ile IMEI durumunu kaydedin. Fiyat karşılaştırmasını aynı model ve benzer durumdaki güncel cihazlarla yapın; veri silme ve teslim işlemlerini ayrı adımlar olarak tamamlayın.

iPhone Satış Öncesi Hazırlık Süreci: Genel Bakış

iPhone satışı düşünülmeden basit bir işlem gibi görünebilir, ancak doğru yapılmadığında hem veri güvenliği riskleri hem de maddi kayıplar söz konusu olabilir. İş amaçlı bir satış süreci için aşağıdaki adımları sırasıyla takip etmeniz gerekir. Her adımı atlamamanız, hem kendi güvenliğiniz hem de alıcının sorunsuz bir deneyim yaşaması için kritik önem taşır.

Önce verilerinizi yedekleyip Apple hesabı ve Etkinleştirme Kilidi işlemlerini tamamlayın. Ardından cihaz bilgilerini, pil durumunu, parça geçmişini ve bilinen kusurları kaydedin; ödeme ve teslim yöntemini satıştan önce netleştirin.

1. iCloud Hesabından Çıkış Yapın

Apple Hesabı ve Find My bağlantısı kaldırılmadan cihaz yeni sahibi için kuruluma hazır sayılmaz. Satıcı, hesabından çıkmalı ve Activation Lock'un kapandığını kurulum ekranında doğrulamalıdır.

iCloud Çıkışı Adımları:

  • Ayarlar uygulamasına gidin
  • En üstteki Apple ID (adınızın yazılı olduğu) bölümüne dokunun
  • Sayfayı aşağı kaydırarak "Oturumu Kapat" seçeneğine dokunun
  • Apple ID şifrenizi girin
  • iPhone'umu Bul özelliğini kapatmak için onaylayın
  • Verilerin bir kopyasını saklamak isteyip istemediğinizi seçin

🚨 Kritik Uyarı: Find My açıkken Activation Lock önceki hesaba bağlı kalabilir. Cihazı teslim etmeden önce Apple Hesabı bağlantısını kaldırın, silme işlemini tamamlayın ve kurulumun önceki hesap parolası istemediğini doğrulayın.

2. Verilerinizi Yedekleyin

Cihazınızı satmadan önce tüm değerli verilerinizi güvenli bir yere aktarmanız gerekir. iPhone'da yedekleme için iki temel yöntem vardır:

iCloud Yedekleme:

  • Ayarlar > [Adınız] > iCloud > iCloud Yedekleme
  • "Şimdi Yedekle" seçeneğine dokunun
  • Yedekleme tamamlanana kadar Wi-Fi bağlantısını kesmeyin

iTunes/Finder Yedekleme:

  • iPhone'u bilgisayara bağlayın
  • iTunes (Windows) veya Finder (Mac) açın
  • Cihazınızı seçin ve "Şimdi Yedekle" butonuna basın
  • Şifreli yedekleme seçeneğini işaretleyin (sağlık verileri ve şifreler dahil edilir)

3. Fabrika Ayarlarına Sıfırlama

iCloud çıkışı yaptıktan sonra, cihazı tamamen sıfırlamanız gerekir. Bu işlem tüm kişisel verilerinizi siler ve iPhone'u "Merhaba" ekranına döndürür.

Sıfırlama Adımları:

  • Ayarlar > Genel > Aktar veya iPhone'u Sıfırla
  • "Tüm İçerikleri ve Ayarları Sil" seçeneğine dokunun
  • Ekran kilit şifrenizi girin
  • Apple ID şifrenizi girin (iCloud çıkışı için teyit)
  • Sıfırlama işleminin tamamlanmasını bekleyin

İşlem tamamlandığında, iPhone "Merhaba" ekranında açılmalıdır. Cihazı bu durumda bırakın; yeni sahibi kendi Apple ID'siyle aktive edebilir.

iPhone Satış Öncesi Kapsamlı Fonksiyon Testi

iPhone satmadan önce tüm fonksiyonları test etmek, hem gerçekçi fiyat belirlemenize yardımcı olur hem de alıcıyla olası anlaşmazlıkları önler. Her özelliği test ederek cihazın tam durumunu belgelemeniz önerilir.

Ekran ve Dokunmatik Fonksiyon Testi

  • Dokunmatik hassasiyet: Ekranın her köşesine dokunarak tepki verip vermediğini kontrol edin. Bazı ekran değişimlerinde köşelerde ölü bölgeler oluşabilir.
  • 3D Touch / Haptic Touch: Basınca duyarlı dokunma özelliğinin çalıştığını test edin.
  • True Tone: Ayarlar > Ekran ve Parlaklık bölümünden True Tone özelliğinin aktif olup olmadığını kontrol edin. Orijinal olmayan ekranlarda bu özellik çalışmaz.
  • Ekran renk doğruluğu: Beyaz bir sayfada sarı veya mavi tonlama olup olmadığını inceleyin.
  • Ölü piksel: Tam siyah, beyaz ve renkli arka planlarla ölü piksel kontrolü yapın.

Kamera Sistemi Testi

  • Arka kamera: Fotoğraf ve video çekim kalitesini kontrol edin. Farklı ışık koşullarında test edin.
  • Ön kamera (FaceTime): Selfie kalitesini ve görüntü netliğini test edin.
  • Optik zoom: Birden fazla kameralı modellerde tüm lenslerin çalıştığını doğrulayın.
  • Flaş: Arka flaşın çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
  • Video stabilizasyon: OIS (Optik Görüntü Sabitleyici) çalışıyor mu, yürürken çekilen videoda titreme var mı kontrol edin.
  • Portre modu: Arka plan bulanıklaştırma özelliğinin düzgün çalıştığını test edin.

Sensör ve Biyometrik Testler

  • Face ID: Yüz tanıma özelliğinin doğru çalıştığını test edin. Face ID bozuksa cihazın değeri önemli ölçüde düşer.
  • Touch ID: iPhone SE veya eski modellerde parmak izi okuyucunun çalıştığını doğrulayın.
  • Yakınlık sensörü: Telefon görüşmesi sırasında telefonu kulağınıza yaklaştırdığınızda ekranın kapanıp kapanmadığını test edin.
  • Jiroskop ve ivme ölçer: Harita uygulamasında pusula ve döndürme özelliklerini test edin.
  • Barometrik sensör: Hava durumu uygulamasında basınç verisinin doğru gösterilip gösterilmediğini kontrol edin.

Ses ve Titreşim Testi

  • Hoparlörler: Stereo hoparlörlerin (üst ve alt) çalıştığını ve eşit ses verdiğini kontrol edin. Müzik çalarak test edin.
  • Mikrofon: Ses kaydı yaparak dahili mikrofonun net ses kaydettiğini doğrulayın. Alt, ön ve arka mikrofonları ayrı ayrı test edin.
  • Titreşim motoru: Sessiz/titreşim moduna geçirerek Taptic Engine'in çalıştığını kontrol edin.
  • Hoparlör cızırtısı: Maksimum ses seviyesinde bozulma veya cızırtı olup olmadığını dinleyin.

Bağlantı Testleri

  • Hücresel veri: Mobil veri bağlantısının çalıştığını ve sinyal gücünü kontrol edin.
  • Wi-Fi: 2.4GHz ve 5GHz bantlarında bağlantı testi yapın.
  • Bluetooth: AirPods veya başka bir Bluetooth cihazıyla eşleşme testi yapın.
  • GPS: Harita uygulamasında konumunuzun doğru gösterilip gösterilmediğini kontrol edin.
  • NFC: Apple Pay ile ödeme denemesi veya bir NFC etiketi okutarak test edin.
  • AirDrop: Yakındaki bir Apple cihazına dosya göndermeyi deneyin.

4. iPhone Değerini Etkileyen Faktörler

iPhone fiyatını belirleyen birçok faktör vardır. Bu faktörleri bilmek, gerçekçi bir fiyat beklentisi oluşturmanıza yardımcı olur:

Model ve Yaş

iPhone'un modeli ve üretim yılı, değerinin en büyük belirleyicisidir.

Model Karşılaştırma Kontrol
iPhone 17 Serisi Tam model, cihazın durumu ve güncel verilerle karşılaştırılır Depolama, pil, parça geçmişi ve cihazın durumu
iPhone 16 Serisi Tam model, cihazın durumu ve güncel verilerle karşılaştırılır Depolama, pil, parça geçmişi ve cihazın durumu
iPhone 15 Serisi Tam model, cihazın durumu ve güncel verilerle karşılaştırılır Depolama, pil, parça geçmişi ve cihazın durumu
iPhone 14 Serisi Tam model, cihazın durumu ve güncel verilerle karşılaştırılır Depolama, pil, parça geçmişi ve cihazın durumu
iPhone 13 Serisi Tam model, cihazın durumu ve güncel verilerle karşılaştırılır Depolama, pil, parça geçmişi ve cihazın durumu
iPhone 12 ve Öncesi Tam model, cihazın durumu ve güncel verilerle karşılaştırılır Yazılım uyumluluğu, pil, parça geçmişi ve cihazın durumu

Depolama Kapasitesi

Depolama kapasitesi yapılandırmayı değiştirir; ancak sabit talep sınıfı veya prim yazmak yerine aynı model ve durumdaki güncel cihazları karşılaştırın:

  • Tam kapasite: Ayarlar → Genel → Hakkında ekranından doğrulayın
  • Kullanılabilir alan: Kişisel veriyi silmeden önce yedek alın; doluluk oranını cihaz değeriyle karıştırmayın
  • Fiyat farkı: Aynı tarih, model, renk ve durumdaki kapasite seçenekleriyle ölçün

Fiziksel Durum

Cihazın fiziksel durumu incelemede kullanılan girdilerden biridir; fiyat etkisi hasarın türü, işlev testi, onarım ihtiyacı ve aynı tarihli karşılaştırılabilir tekliflere göre değişir:

  • Ekran durumu: Çizik, kırık veya değişmiş ekran teklif inceleme sırasında diğer bulgularla birlikte dikkate alınabilir
  • Kasa durumu: Ezikler, çizikler ve renksel değişiklikler
  • Face ID/Touch ID: Canlı test sonucunu ve bilinen arızayı açıkça belirtin
  • Hoparlör ve mikrofon: Ses kalitesi önemli

Pil Sağlığı

iPhone pil sağlığını kontrol etmek için: Ayarlar > Pil > Pil Sağlığı

Pil Sağlığı inceleme sırasında kapasite ve döngü sayısı cihazın kendi sistem raporundan okunmalı; servis uyarısı, şişme ve çalışma süresi ayrıca kontrol edilmelidir.

5. Fatura ve Garanti Durumu

Fatura, IMEI kaydı ve Apple kapsamı birbirinden farklı doğrulamalardır. Belgenin bulunması tek başına garanti devri, şebeke kullanımı veya sabit fiyat primi oluşturmaz:

  • Satın alma belgesi: Model, seri/IMEI ve tarih alanlarını cihazla eşleştirin
  • IMEI: Türkiye şebeke kayıt sonucunu BTK/e-Devlet üzerinden kontrol edin
  • Apple kapsamı: Plan türünü, bitiş tarihini ve aktarılabilirliği Apple'ın kapsam/destek kanalından doğrulayın

💡 İpucu: BTK sorgusu ile cihazınızın Türkiye kayıtlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. IMEI numaranızı *#06# tuşlayarak öğrenebilirsiniz.

6. SIM Kartı ve Apple Watch'ı Ayırın

Cihazı teslim etmeden önce:

  • SIM kartınızı çıkarın
  • Eşleştirilmiş Apple Watch varsa, iPhone Watch uygulamasından eşleşmeyi kaldırın
  • AirPods eşleşmelerini unutun (Ayarlar > Bluetooth > Cihaz > Bu Cihazı Unut)

7. Orijinal Aksesuarları Hazırlayın

Orijinal kutu ve aksesuarların kimliği, durumu ve paket teklifine etkisi güncel emsallerle incelenir:

  • Orijinal şarj kablosu: MagSafe veya Lightning/USB-C
  • Satın alma faturası: Varsa satın alma geçmişini ve kapsam sorgusunu destekleyen belge olarak alıcıya sunun
  • Koruyucu kılıf ve ekran koruyucu: Tam model uyumu, cihazın durumu, paket/ayrı teklif karşılaştırmasıyla incelenir; otomatik fiyat katkısı değildir

8. Temizlik ve Dezenfeksiyon

Üreticinin talimatına uygun dış yüzey temizliği, cihazın güncel kozmetik durumunu fotoğraflarda daha anlaşılır göstermeye yardımcı olabilir. Temizlik daha yüksek fiyat veya hızlı satış garantisi değildir; çizik, darbe ve onarım izlerini gizlemeyin:

Ekran ve Kasa Temizliği

  • Ekran temizliği: Mikrofiber bezle dairesel hareketlerle silin. İnatçı lekeler için hafif nemli mikrofiber bez kullanabilirsiniz. Cam temizleyici veya alkol bazlı solüsyon kullanmayın; oleofobik kaplamaya zarar verebilir.
  • Kasa temizliği: Arka cam veya alüminyum kasayı yumuşak, az nemli bezle silin. Kenarları ve düğme çevrelerini ince bir fırça ile temizleyin.
  • Kılıf izleri: Uzun süre kılıf kullanıldığında oluşan toz birikimi ve hafif renk farkı, nemli bezle genellikle giderilebilir.

Port ve Hoparlör Temizliği

  • Lightning/USB-C portu: Şarj sorunu varsa önce kablo, adaptör ve portu aydınlatma altında inceleyin. Porta SIM iğnesi, metal cisim, kürdan, sıvı veya basınçlı hava sokmayın; tam modelin Apple temizlik yönergesini izleyin ve birikinti çıkarılamıyorsa yetkin servise başvurun.
  • Hoparlör ızgaraları: Yumuşak diş fırçası veya basınçlı hava ile tozu alın. Sert cisimlerle temizlemeye çalışmak hoparlör zarını hasarlayabilir.
  • SIM tepsisi: Tepsiyi çıkarın, hem tepsiyi hem de yuvasını silin. Toz ve nem birikimi kontakları etkileyebilir.

Dezenfeksiyon

  • Apple'ın önerisiyle %70 izopropil alkol içeren mendillerle dış yüzeyler silinebilir.
  • Clorox dezenfektan mendiller de Apple tarafından güvenli olarak onaylanmıştır.
  • Ev tipi temizlik ürünleri, hidrojen peroksit, çamaşır suyu veya aşındırıcı temizleyiciler kullanmayın.
  • Portlara ve açıklıklara sıvı girişini önleyin.

iPhone Renk ve Depolama Kapasitesinin Fiyata Etkisi

iPhone'un rengi ve depolama kapasitesi, ikinci el fiyatını beklenenden fazla etkileyebilir. Bu detayları bilmek, fiyat beklentinizi doğru belirlemenize yardımcı olur.

Renk Tercihleri ve Piyasa Değeri

Renk Tercihleri ve Piyasa Değeri talebi; tam model, donanım, cihazın durumu, istenen fiyat ve inceleme dönemine göre değişir.

Depolama Kapasitesi ve Değer Oranı

Depolama kapasitesi arttıkça sıfır fiyatı artsa da, ikinci el piyasasında kapasite başına değer farklılık gösterir:

  • 128GB: Yeterlilik ve talep; uygulama/medya alanı, bulut kullanımı, tam model, istenen fiyat ve aynı tarihli emsallere göre değişir.
  • 256GB: Kapasite ihtiyacı ve fiyat farkı kullanıcıya göre değişir; güncel aynı-model emsalleriyle karşılaştırılır.
  • 512GB: Büyük yerel depolama ihtiyacında yararlı olabilir; alıcı kitlesi veya birim fiyat için evrensel sonuç verilmez.
  • 1TB: Hedef iş yükü ve yerel depolama ihtiyacıyla eşleştirilir; “üst sınıf”, dar alıcı veya yüksek fiyat farkı güncel aynı-model emsal olmadan varsayılmaz.

iPhone Modeline Göre Bilinen Sorunlar ve Kontrol Noktaları

Her iPhone modelinin kendine özgü bilinen sorunları vardır. Satış öncesi bu sorunları kontrol etmek ve dürüstçe belirtmek güvenli bir satış süreci için önemlidir.

iPhone 12 Serisi

  • Ses sorunu: Bazı iPhone 12 modellerinde kulak hoparlöründen ses gelmeme sorunu rapor edilmiştir. Telefon görüşmesi yaparak test edin.
  • MagSafe uyumu: MagSafe aksesuarlarıyla uyumluluğu test edin.
  • 5G performansı: 5G bağlantısının desteklendiğini ve çalıştığını doğrulayın.

iPhone 13 Serisi

  • Kamera modülü değişimi sorunu: Üçüncü parti ekran değişimi sonrası Face ID çalışmama sorunu bilinen bir problemdir.
  • Pembe ekran hatası: Bazı kullanıcılar ekranın pembe yanıp sönme sorunu yaşamıştır. Cihazı birkaç dakika kullanarak bu durumu gözlemleyin.

iPhone 14 Serisi

  • Kamera titreşimi: Bazı erken üretim modellerinde üçüncü parti uygulamalarda kamera titreşmesi sorunu rapor edilmiştir. Yazılım güncellemesiyle çözülmüştür; en güncel iOS sürümüne güncelleyin.
  • Çarpışma algılama: Çarpışma algılama sensörünün doğru çalıştığını doğrulamak zordur ancak ayarlarda aktif olduğunu kontrol edebilirsiniz.

iPhone 15 Serisi

  • Aşırı ısınma: Erken dönem iPhone 15 Pro modellerinde aşırı ısınma sorunu yaşanmıştır. iOS güncellemeleriyle büyük ölçüde çözülmüştür. Yoğun kullanımda sıcaklığı gözlemleyin.
  • USB-C geçiş: Lightning'den USB-C'ye geçiş yapan ilk iPhone serisidir. USB-C portunun düzgün çalıştığını, veri transferi ve şarj fonksiyonlarını test edin.
  • Titanyum kasa (Pro modelleri): Titanyum kasa çiziklere karşı daha dayanıklıdır ancak parmak izlerini daha belirgin gösterebilir.

iPhone Satışında Veri Güvenliği: Kapsamlı Rehber

iPhone satarken veri güvenliği sadece fabrika sıfırlamasından ibaret değildir. Tüm dijital ayak izlerinizi temizlemeniz gerekmektedir. Verilerin yanlış ellere geçmesi ciddi güvenlik ve gizlilik sorunlarına yol açabilir.

Apple Ekosisteminden Tamamen Ayrılma

iPhone'u sattığınızda, cihazın Apple ekosisteminizden tamamen koptuğundan emin olmanız gerekir:

  • iMessage kaydını iptal edin: Eğer iPhone olmayan bir telefona geçiyorsanız, Apple'ın web sitesinden iMessage kaydınızı iptal etmeniz gerekir. Aksi halde SMS mesajlarınız eski iPhone'a yönlendirilebilir.
  • FaceTime kaydını kaldırın: Ayarlar > FaceTime bölümünden hesabınızı çıkarın.
  • Handoff ve Continuity: Diğer Apple cihazlarınızla olan Handoff bağlantılarını kontrol edin.
  • Apple Pay kartlarını kaldırın: Cüzdan uygulamasından tüm kredi ve banka kartlarını silin. Fabrika sıfırlaması bunu otomatik yapsa da önceden kontrol etmek önemlidir.

Uygulama Bazlı Veri Temizliği

Fabrika sıfırlaması öncesinde bazı uygulamalarda ek güvenlik adımları atmanız gerekir:

  • WhatsApp: Sohbet yedeği alın, ardından hesabınızı uygulamadan silin (sadece çıkış yapmak yetmez). Hesabı silmek, sohbet geçmişinin cihazda kalma riskini ortadan kaldırır.
  • Bankacılık uygulamaları: Her bankacılık uygulamasında cihaz kaydını silmeniz gerekir. Bazı bankalar bunu otomatik yapmazken, bazıları fabrika sıfırlamasından sonra bile eski cihaz kaydını tutabilir. Bankanızın müşteri hizmetleriyle iletişime geçerek eski cihaz kaydının silindiğini doğrulayın.
  • Kripto para cüzdanları: Seed phrase ve özel anahtarları güvenli bir yere aktardığınızdan emin olun. Cüzdan uygulamasını sildikten sonra geri dönüşü yoktur.
  • Sağlık verileri: Sağlık uygulamasındaki hassas veriler iCloud yedeklemesiyle korunur ancak şifrelenmemiş yedeklerde bu veriler erişilebilir olabilir. Şifreli yedekleme kullandığınızdan emin olun.
  • Fotoğraflar: iCloud Fotoğrafları etkinse, cihazı sıfırladığınızda iCloud'daki fotoğraflar silinmez (iCloud hesabınızda kalır). Ancak cihaz üzerindeki yerel depolama temizlenir.

iPhone Şifreleme ve Veri Güvenliği

iPhone veri koruması model, iOS sürümü, parola ve donanım güvenlik özelliklerine göre çalışır. Satıştan önce yedek alın; Apple Hesabından ve Bul uygulamasından çıkın, Aktivasyon Kilidi durumunu doğrulayın ve cihazınızın güncel Apple yönergesindeki “Tüm İçerikleri ve Ayarları Sil” adımlarını uygulayın. İşlemi ilk kurulum ekranında doğrulamadan teslim etmeyin; şifreleme veya fabrika sıfırlamasını bütün tehdit senaryolarında mutlak kurtarılamazlık garantisi ya da başka platformlara karşı genel üstünlük olarak sunmayın.

iPhone Satış Fotoğrafı ve İlan Hazırlama Rehberi

İster bireysel satış yapın ister kurumsal firmaya başvurun, cihazınızın durumunu doğru yansıtan kaliteli fotoğraflar cihazın durumunu aktarmaya ve soruları azaltmaya yardımcı olabilir.

İş amaçlı İlan Fotoğrafı Çekme İpuçları

  • Aydınlatma: Doğal gün ışığında çekim yapın. Parlak cam yansımalarından kaçının. Ekran detaylarını göstermek için ekranı açık durumda fotoğraflayın.
  • Açılar: Ön, arka, sol-sağ yan, üst ve alt kenarların hepsini ayrı ayrı fotoğraflayın. Köşeleri yakından çekerek kozmetik durumu net gösterin.
  • Detay çekimleri: Varsa çizik, ezik veya hasar olan bölgeleri yakın çekim yaparak gösterin. Dürüst fotoğraflar güven oluşturur ve satış sonrası sorunları önler.
  • Ekran görüntüleri: Batarya sağlığı, depolama durumu ve cihaz bilgileri ekran görüntüsü olarak paylaşılabilir.
  • Kutu ve aksesuarlar: Orijinal kutu ve aksesuarlar varsa bunları da fotoğraflayın.

Etkili İlan Metni Yazma

İlan metninizde şu bilgileri mutlaka belirtin:

  • Model ve depolama kapasitesi (iPhone 15 Pro Max 256GB gibi)
  • Renk seçeneği
  • Batarya sağlık yüzdesi
  • Fatura ve garanti durumu (TR garantili, faturalı vb.)
  • Kozmetik durum (kusursuz, küçük çizikler, kılıf ile kullanıldı vb.)
  • Varsa bilinen sorunlar veya değişen parçalar
  • Kutu ve aksesuarların listesi

iPhone Satış Zamanlamasını Veriye Göre Belirlemek

Yeni ürün duyuruları, sıfır cihaz fiyatı, kur ve yerel stok değişebilir. Zamanlama kararı için aynı modelin tarihli tekliflerini karşılaştırın; takvim ayından tek başına fiyat sonucu çıkarmayın.

İzlenecek Dönemsel Veriler

  • Resmî ürün duyuruları: Söylenti yerine Apple'ın yayımladığı model ve satış bilgilerini izleyin
  • Güncel sıfır fiyatı ve stok: Aynı gün içinde karşılaştırın
  • Yerel teklif örneklemi: Tam model, depolama ve durumu eşitleyin

Takvimden Tek Başına Çıkarılmaması Gereken Sonuçlar

  • Lansman sonrası: Her eski modelin aynı hızda değer kaybedeceğini varsaymayın
  • Yılbaşı veya bayram: Tarihli işlem verisi olmadan talep artışı ya da düşüşü yazmayın
  • Yaz dönemi: Yerel stok ve teklif verisini görmeden “düşük talep” sonucu kurmayın

Model Bazlı Satış Zamanlaması Stratejisi

Cihaz yaşını sabit değer kaybı eğrisi yerine güncel karşılaştırmaya ek bir alan olarak kullanın:

  • Yeni nesil: Sıfır satış fiyatı, stok ve aynı yapılandırmadaki teklifleri kontrol edin
  • Önceki nesiller: Yazılım uyumluluğu, pil, parça geçmişi ve durumu ayrıca test edin
  • Eski modeller: Güncel uygulama/güvenlik desteğini cihaz bazında doğrulayın; sabit destek bitiş yılı vermeyin

iPhone Pil Sağlığını Satış Öncesi İyileştirme

Pil durumu iPhone inceleme sırasında dikkate alınabilir; tek bir sağlık yüzdesi sabit fiyat sonucu vermez. Tam model, Apple'ın gösterdiği durum, gerçek çalışma süresi, servis geçmişi, fiziksel bulgular ve güncel emsaller birlikte incelenmelidir.

Pil Verisini Doğrulama

Lityum iyon pili satış için tekrar tekrar tamamen boşaltmak önerilen bir “kalibrasyon” işlemi değildir. Ayarlar → Pil → Pil Sağlığı ve Şarj bölümündeki maksimum kapasiteyi ve sistem uyarısını kaydedin; beklenmedik kapanma veya hızlı yüzde düşüşü varsa normal kullanım koşulunda test ve servis tanılaması isteyin.

Pil Sağlığı ve Fiyat İlişkisi

Pil Sağlığı ve Fiyat İlişkisi inceleme sırasında kapasite ve döngü sayısı cihazın kendi sistem raporundan okunmalı; servis uyarısı, şişme ve çalışma süresi ayrıca kontrol edilmelidir.

Apple Yetkili Serviste Pil Değişimi

Pil değişiminden önce cihazın sistem uyarısını ve gerçek çalışma süresini kaydedin; ardından güncel servis teklifini olası satış farkıyla karşılaştırın. Değişim maliyetinin satışta geri kazanılacağı garanti değildir. Sağlayıcının Apple Yetkili Servis Sağlayıcısı veya Bağımsız Onarım Sağlayıcısı statüsünü Apple'ın doğrulama ekranından kontrol edin. Kalender Bilgisayar Apple Yetkili Servis Sağlayıcısı değildir.

Güvenli iPhone Satışı İçin Öneriler

Bireysel Satış Riskleri

İlan sitelerinde satış yaparken dikkat etmeniz gerekenler:

  • Sahte dekont dolandırıcılığı
  • Ürün değişirme tuzakları
  • Güvenli olmayan buluşma noktaları
  • Pazarlık sonrası iletişim kopukluğu

Güvenli Buluşma Noktaları ve Ödeme Yöntemleri

Bireysel satış yapacaksanız güvenlik önlemlerini mutlaka alın:

  • Buluşma yeri: Kalabalık ve kameralı ortamlar tercih edin. AVM'ler, bankalar veya polis merkezleri önü ideal buluşma noktalarıdır. Asla evinize veya ıssız yerlere davet etmeyin.
  • Yanınızda biri bulunsun: Değerli bir cihaz satıyorsunuz, yanınızda güvendiğiniz birini bulundurun.
  • Gündüz saatleri: Buluşmayı gündüz saatlerinde ve aydınlık ortamlarda yapın.
  • Ödeme doğrulama: Nakit alacaksanız parayı ATM'de kontrol ettirin. Havale veya EFT alacaksanız paranın hesabınıza düştüğünü bankanızın mobil uygulamasından doğrulayın. Dekont gösterilmesiyle yetinmeyin.
  • Cihazı teslim etmeden önce: Tüm işlemleri (fabrika sıfırlama, iCloud çıkışı) daha önceden tamamlayın. Alıcının yanında sıfırlama yapmaya kalkmayın; acele durumunda adım atlayabilirsiniz.

Bireysel Satışta Yasal Koruma

6502 sayılı Kanun'un uygulanması tarafların sıfatına ve işlemin ticari/mesleki amaçla yapılıp yapılmadığına bağlıdır; “bireysel” etiketi tek başına sonucu belirlemez. Türk Borçlar Kanunu ve başka hükümler de gündeme gelebilir. Taraf, cihaz, açıklanan kusur, bedel, teslim ve ödeme bilgilerini içeren yazılı kayıt hazırlayın; uyuşmazlıkta güncel hukuk görüşü alın:

  • Satıcı ve alıcının ad-soyad, TC kimlik numarası ve iletişim bilgileri
  • Cihazın markası, modeli, IMEI numarası ve rengi
  • Satış bedeli ve ödeme yöntemi
  • Cihazın bilinen durumu ve varsa kusurlar
  • "Cihaz test edilmiş ve karşılıklı kabul edilmiştir" ifadesi
  • Tarafların ıslak imzası ve tarih

Kurumsal Satışın Avantajları

iPhone satış işlemlerinizi kurumsal firmalarla gerçekleştirmenin avantajları:

  • Ödeme: Uzaktan ön inceleme bağlayıcı değildir. Fiziksel/teknik test ve kesin teklif onayı tamamlandıktan sonra ödeme aynı gün başlatılır; banka transferinin hesaba yansıma süresi ödeme sağlayıcısına bağlıdır.
  • Cihaz incelemesi: Tam model, kapasite, pil/parça geçmişi, fiziksel test ve aynı tarihli karşılaştırılabilir emsallere dayanan yazılı teklif
  • Veri güvenliği: İş amaçlı veri silme kaydı
  • Yasal güvence: Fatura ve belgeleme

iPhone Parçalarının Orijinallik Kontrolü

Parça ve Servis Geçmişi, servis belgesi ve işlev testleri alıcının cihazı karşılaştırmasına yardımcı olabilir. Bu kayıtlar cihazın bütününün “orijinal” olduğunu, sorunsuz çalışacağını, daha hızlı satılacağını veya daha yüksek fiyat alacağını tek başına kanıtlamaz.

iOS Parça ve Servis Geçmişi

iOS 15.2 ve üzeri sürümlerde Ayarlar > Genel > Hakkında > Parçalar ve Servis Geçmişi bölümünden hangi parçaların değiştirildiğini görebilirsiniz. Bu bölümde şu bilgiler yer alır:

  • Ekran: "Orijinal Apple Parçası" veya "Bilinmeyen Parça" ibaresi
  • Pil: Orijinallik durumu ve sağlık bilgisi
  • Kamera: Arka ve ön kamera modüllerinin orijinallik durumu
  • Diğer parçalar: Hoparlör, mikrofon ve diğer bileşenlerin durumu

Alıcılar bu bilgilere kolayca erişebildiğinden, cihazınızda değiştirilmiş parça varsa bunu dürüstçe belirtmeniz en doğrusudur. Gizlemeye çalışmak güven kaybına ve satış sonrası sorunlara yol açar.

IMEI ve Cihaz Durum Sorgulama

Cihazınızın IMEI numarasını *#06# tuşlayarak veya Ayarlar > Genel > Hakkında bölümünden öğrenebilirsiniz. Bu numara ile şu sorgulamaları yapabilirsiniz:

  • BTK sorgulaması: e-devlet üzerinden veya BTK web sitesinden cihazın Türkiye'de kayıtlı olup olmadığını sorgulayabilirsiniz.
  • Çalıntı cihaz kontrolü: IMEI numarasıyla uluslararası çalıntı cihaz veritabanlarında sorgulama yapılabilir.
  • Apple garanti sorgulama: Apple web sitesinde checkcoverage.apple.com adresinden seri numarasıyla garanti durumunu kontrol edebilirsiniz.
  • Operatör kilidi: Cihazın belirli bir operatöre kilitli olup olmadığını kontrol edin. Kilit durumu, teklif inceleme sırasında diğer bulgularla birlikte dikkate alınabilir.

iPhone Satış Sonrası Güvenlik Kontrolleri

iPhone'u teslim ettikten sonra bile bazı güvenlik önlemleri almanız gerekir. Bu adımlar kişisel verilerinizin korunması ve hesap güvenliğiniz açısından önemlidir.

Apple ID ve Bağlı Cihazlar Kontrolü

  • Güvenilir cihazlar listesi: appleid.apple.com adresine giriş yaparak "Cihazlar" bölümünden sattığınız iPhone'un listeden kaldırıldığını doğrulayın.
  • iPhone'umu Bul kontrolü: iCloud.com'da "iPhone'umu Bul" bölümünden cihazın artık listede görünmediğini kontrol edin.
  • Mesajlar iletimi: iMessage'ın yeni cihazınıza doğru yönlendirildiğini doğrulayın.

Üçüncü Parti Hesap ve Uygulama Kontrolleri

  • Bankacılık uygulamalarının cihazdan kaldırıldığını doğrulayın
  • Sosyal medya hesaplarının (Instagram, Twitter, Facebook) oturum kapattığından emin olun
  • E-posta hesaplarının cihazdan silindiğini kontrol edin
  • Kripto para cüzdanlarının transfer edildiğini veya silindiğini doğrulayın
  • Şifre yöneticisi uygulamalarının oturumlarını kapatın

Uygulama Abonelikleri Kontrolü

App Store üzerinden yapılan aboneliklerin devam edip etmediğini kontrol edin. Cihazı satsanız bile Apple ID'nize bağlı abonelikler devam eder ve faturalandırılmaya devam eder. Kullanmadığınız abonelikleri iptal etmek için:

  • Ayarlar > [Adınız] > Abonelikler bölümüne gidin
  • Aktif abonelikleri gözden geçirin
  • Gereksiz olanları iptal edin

Diğer Apple Cihazlarınızı da Inceleyin

iPhone satarken, kullanmadığınız diğer Apple cihazlarını da inceleyebilirsiniz:

  • iPad tabletlerinizi aynı kolaylıkla satabilirsiniz
  • MacBook modelleriniz için yüksek fiyat alabilirsiniz
  • iMac masaüstü bilgisayarlarınızı nakde çevirebilirsiniz

iPhone Satışında Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

iPhone satış sürecinde karşılaşılan yaygın sorunlar ve bunların pratik çözümlerini bilmek, sürecinizi kolaylaştırır.

iCloud Şifremi Unuttuğum iPhone'u Nasıl Satarım?

iCloud şifresini unuttuysanız öncelikle Apple ID şifre sıfırlama yöntemlerini deneyin: iforgot.apple.com adresinden e-posta, güvenlik soruları veya iki faktörlü doğrulama ile şifre sıfırlama yapabilirsiniz. Apple destek hattını arayarak kimlik doğrulama yoluyla da şifre sıfırlama talep edebilirsiniz. iCloud hesabından çıkış yapmadan iPhone satamazsınız çünkü Aktivasyon Kilidi cihazı kullanılamaz hale getirir.

Apple ID'si Başka Birine Ait iPhone

Başka bir kişinin Apple Hesabı bağlıysa yetkisiz kaldırma veya kilit aşma girişiminde bulunmayın. Yetkili hesap sahibi Apple'ın güncel Find My/hesaptan kaldırma adımlarını uygulamalı; satın alma kanıtıyla sunulan hesap kurtarma seçenekleri Apple Destek koşullarından doğrulanmalıdır. Kilit yeni kullanıcı aktivasyonunu engelleyebilir ve durum açıkça beyan edilmelidir.

Satış Sonrası Alıcı Sorun Bildirirse

Bireysel satışta alıcının sonradan sorun bildirmesi nadir değildir. Kendinizi korumak için şu önlemleri alın:

  • Satış öncesi cihazın tüm fonksiyonlarını birlikte test edin
  • Bilinen sorunları yazılı olarak belirtin
  • Satış sözleşmesi hazırlayın (alıcı ve satıcı bilgileri, cihaz bilgileri, bilinen sorunlar, tarih ve imza)
  • Satış anında fotoğraflı belgeleme yapın
  • Kurumsal kanalda işletme kaydı, yazılı teklif, ödeme alıcısı, test ve teslim belgesi uyuşmazlık riskini azaltabilir; şirket unvanı riski tamamen ortadan kaldırmaz

iPhone Aksesuar Satışı: Ek Gelir Fırsatı

Orijinal aksesuarların kimliğini, durumunu ve uyumluluğunu belirtin. Telefonla paket ve ayrı satış için net teklifleri karşılaştırın; birlikte sunmanın daha yüksek toplam fiyat sağlayacağı garanti edilmez.

Değerli Aksesuarlar ve Tahmini Ek Değer

Değerli Aksesuarlar ve Tahmini Ek Değer inceleme sırasında parçaların modele uygunluğu, çalışırlığı ve orijinalliği ayrı doğrulanır; fiyat etkisi cihaz ve güncel karşılaştırmaya göre belirlenir.

Kurumsal iPhone Satışı: Toplu Cihaz Satım Rehberi

Şirketler veya kurumlar, envanter yenileme dönemlerinde çok sayıda iPhone'u aynı anda satmak isteyebilir. Kurumsal toplu satışlarda farklı prosedürler uygulanır.

Kurumsal Cihaz Hazırlığı

  • MDM (Mobile Device Management): Kurumsal profil için cihaz sahipliği ve yönetim yetkisi doğrulanmalı; yetkili kurum BT birimi resmî kaydı kaldırmalıdır. Profilin yeni kullanıcı kurulumuna etkisi açıkça beyan edilir; yetkisiz aşma denenmez.
  • Apple Business Manager: Cihazlar Apple Business Manager'dan ayrılmalı ve DEP (Device Enrollment Program) kaydı silinmelidir.
  • Supervised mod: Denetlenen cihazlarda ayarlar Apple Configurator veya MDM üzerinden sıfırlanmalıdır.
  • Toplu veri silme: NIST 800-88 standartlarına uygun veri silme kaydı alınması önerilir.

Kurumsal Satışta Avantajlar

  • Toplu satışta envanter, test, teklif, belge ve ödeme takvimi adet ve cihaz durumuna göre yazılı olarak planlanır
  • İş amaçlı veri silme kaydı ile veri güvenliği odaklıluk belgesi alınır
  • Belge türü ve vergi sonucu tarafların mükellefiyet durumu, işlem niteliği ve güncel mevzuata göre mali müşavirle doğrulanır
  • Tek seferde tüm envanterin tasfiyesi zaman ve iş gücü tasarrufu sağlar

iPhone Su Geçirmezlik ve Hasar Kontrol Rehberi

Suya ve toza dayanıklılık derecesi modele göre değişir; bu özellik kalıcı değildir ve Apple sıvı hasarını bir yıllık sınırlı garanti kapsamında saymaz. Tam modelin teknik özelliklerini doğrulayın ve bilinen sıvı temasını satışta açıkça belirtin.

Su Hasar İndikatörünü Kontrol Etme

Apple'ın model tablosunda bazı iPhone'larda dışarıdan görülebilen Sıvı Teması İndikatörünün (LCI) konumu gösterilir. LCI normalde beyaz/gümüş, su veya su içeren sıvıyla temas ettiğinde tam kırmızıdır. Bazı ülke/bölge sürümlerinde SIM tepsisi ve dışarıdan görülebilen LCI bulunmayabilir.

Su Hasarının Belirtileri

  • Kamera lensinde buğu veya nem: Lens içinde damlacık veya buğulanma su girişine işaret eder.
  • Ekranda lekeler: Ekran altında sarı, yeşil veya beyaz lekeler sıvı temasına bağlı olabilir.
  • Hoparlörde ses bozukluğu: Boğuk veya cızırtılı ses, hoparlör zarının su hasarına uğramış olabileceğini gösterir.
  • Şarj portunda korozyon: Yeşilimsi veya beyaz oksitlenme izleri sıvı temasının göstergesidir.
  • Face ID veya sensör arızaları: Su hasarı sensör bileşenlerini etkileyerek çeşitli fonksiyon kayıplarına neden olabilir.

Su Hasarlı iPhone'un Değerine Etkisi

Sıvı teması bildirimi; LCI, korozyon, işlev testi ve varsa servis kaydıyla birlikte incelenir. Temasın fiyat etkisi hasarın boyutuna ve çalışan işlevlere göre değişir; tek bir göstergeye sabit oran bağlanmamalıdır.

iPhone Takas ve Geri Dönüşüm Programları

iPhone satmanın alternatifi olarak takas ve geri dönüşüm programlarını da inceleyebilirsiniz.

Apple Trade In Programı

Apple'ın kendi takas programı, eski iPhone'unuzu yeni bir Apple ürünü alırken indirim olarak kullanmanıza olanak tanır. Apple Store'da veya online mağazada IMEI numaranızı girerek tahmini takas değerini öğrenebilirsiniz. Takas değeri genellikle ikinci el piyasa fiyatının altındadır, ancak hızlı ve güvenli bir süreç sunar.

Operatör Takas Programları

Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom gibi operatörler de zaman zaman cihaz takas kampanyaları düzenler. Eski cihazınızı vererek taksitli yeni cihaz alabilirsiniz. Takas değeri ve koşullar operatöre göre değişir.

Geri Dönüşüm Seçeneği

Çok eski veya hasarlı iPhone'lar satılamayacak durumda olabilir. Bu durumda çevre dostu geri dönüşüm programlarına başvurabilirsiniz. Apple, geri dönüşüm için ücretsiz kargo sunmaktadır. iPhone içindeki değerli metaller (altın, platin, nadir toprak elementleri) geri kazanılarak yeniden kullanılır. Apple'ın "Daisy" adlı geri dönüşüm robotu, bir saatte 200 iPhone'u sökerek parçalarını ayrıştırabilmektedir.

Takas ve Geri Dönüşüm Programlarının Karşılaştırması

Program Teklif Süre Doğrulama
Işletmeye satış Firması Kontrol sonrası yazılı teklifi karşılaştırın Firma ve cihaz testine göre değişir Unvan, adres, ödeme ve teslim belgesini kontrol edin
Apple Trade In Apple'ın güncel uygunluk ve teklif sonucuna bağlıdır Başvuru kanalına göre değişir Resmî Apple Trade In koşullarını okuyun
Operatör Takas Operatörün kampanya ve cihaz koşullarına bağlıdır Operatöre göre değişir Taahhüt, ek ücret ve teslim koşullarını okuyun
Geri Dönüşüm Ücret veya kredi sunulup sunulmadığını programdan doğrulayın Toplama kanalına göre değişir Veri silme ve teslim kaydını tamamlayın

Sonuç

2026 yılında iPhone satarken en önemli adımlar: iCloud çıkışı yapmak, fabrika sıfırlaması yapmak ve cihazı temiz bir şekilde hazırlamaktır. Kapsamlı fonksiyon testi yaparak cihazın gerçek durumunu belgelemek, doğru fiyat belirleme ve alıcı güveni açısından kritik önemdedir. Veri güvenliği konusunda titiz davranarak hem kişisel bilgilerinizi koruyun hem de alıcıya sorunsuz bir cihaz sunun.

iPhone modelinize özgü bilinen sorunları kontrol edin, su hasar indikatörünü inceleyin ve parça orijinalliğini belgelendirin. Tüm bu adımları titizlikle tamamladığınızda hem güvenli hem de değerinde bir satış gerçekleştirebilirsiniz. Güvenli ve hızlı satış için iPhone alan yerler arasında işletmeye satış hizmetlerini incelemenizi öneririz. Takas sistemiyle eski iPhone'unuzu yeni modelle de değiştirebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

iPhone Satarken Yapılması Gerekenler Özeti

iPhone satmadan önce yapmanız gereken tüm adımlar. iCloud çıkışı, veri silme, değer belirleme ve güvenli satış için 2026 güncel bilgiler. Daha fazla bilgi için bize ulaşın veya ilgili fiyat sayfasını inceleyin.

Yurtdışından getirilen iPhone Türkiye'de satılabilir mi?

Satış öncesinde BTK/e-Devlet sorgusundaki IMEI, kayıt ve varsa hat eşleştirme sonucunu alıcıya gösterin. Kayıt şartı ve güncel tutarlar değişebildiği için sabit gün veya ücret yazmayın. Teklif; bu sonuçla birlikte Apple kapsamı, model ve cihazın durumu üzerinden belirlenir.

Face ID bozuk iPhone satmak mümkün mü?

Mümkündür; ancak arıza ilanda açıkça belirtilmeli ve teklif cihaz üzerinde yapılan testten sonra belirlenmelidir. Onarım seçeneği için Apple Yetkili Servis Sağlayıcıları yanında, kapsam dışı onarım yapan ve Apple kaynaklarına erişimi bulunan Bağımsız Onarım Sağlayıcıları da Apple sağlayıcı doğrulama ekranından kontrol edilebilir. Kalender Bilgisayar Apple Yetkili Servis Sağlayıcısı değildir.

iPhone ekranının servis geçmişi nasıl kontrol edilir?

Desteklenen modellerde Ayarlar → Genel → Hakkında içindeki Parçalar ve Servis Geçmişi alanını kontrol edin. Alanın görünmemesi, True Tone'un çalışması veya tek bir uyarı bütün onarım geçmişini tek başına kanıtlamaz; ekran görüntüsü, dokunmatik, parlaklık ve sensörleri canlı test edin.

eSIM kullanıyorsam satış öncesi ne yapmalıyım?

Önce hattın yeni cihaza taşındığını veya operatör işleminin tamamlandığını doğrulayın. Ardından eski cihazda Ayarlar → Hücresel bölümünden eSIM'i kaldırın ve sıfırlama sırasında eSIM'i silme seçeneğini kullanın. Profilin cihazdan kaldırılması operatör aboneliğini tek başına iptal etmeyebilir.

iPhone satarken kılıf ve ekran koruyucu takılı mı bırakmalıyım?

Kılıf ve ekran koruyucu, cihazın kozmetik durumunu koruduğunu gösterir. Ancak alıcılar genellikle cihazın altındaki gerçek durumu görmek ister. Fotoğraf çekerken ve buluşma sırasında kılıfı çıkararak gerçek durumu gösterin. Kılıf ve ekran koruyucuyu bonus olarak verin, bu küçük jestler alıcı üzerinde olumlu etki yaratır.

iPhone satarken AppleCare+ transferi mümkün mü?

Plan türüne ve ülke koşullarına göre mümkün olabilir; otomatik kabul edilmemelidir. Apple'ın plan aktarımı rehberine göre bazı planlar aktarılamaz; Apple Hesabına bağlı aylık veya yıllık ödemeli planlar yeni sahibe devredilemez. Kapsam türünü ve aktarım sonucunu satıştan önce Apple Destek üzerinden doğrulayın.

Ekranı kırık iPhone satılabilir mi? Fiyatı ne kadar etkiler?

Satılabilir; çatlağın boyutu, görüntü, dokunmatik, Face ID/Touch ID ve kasa hasarı cihaz üzerinde test edilmelidir. Onarım yaptırmadan önce doğrulanmış servis teklifini kırık ve onarılmış durumdaki güncel cihaz farkıyla karşılaştırın; maliyetin satışta geri kazanılacağı garanti değildir.

iPhone satarken hangi ödeme yöntemini tercih etmeliyim?

Ödeme yönteminden bağımsız olarak paranın kendi banka hesabınızda kullanılabilir bakiye olarak göründüğünü doğrulamadan cihazı teslim etmeyin. Dekont görüntüsünü ödeme kanıtı saymayın; tanımadığınız ödeme bağlantılarını açmayın ve kapora koşullarını yazılı olarak netleştirin. Yüz yüze işlemde cihazın teslimi ile ödemenin doğrulanmasını aynı anda tamamlayın.

iPhone'un sıvıyla temasını nasıl kontrol ederim?

Model ve bölgeye göre dışarıdan görülebilen LCI bulunabilir: Apple'a göre gösterge normalde beyaz/gümüş, su veya su içeren sıvıyla temas ettiğinde tam kırmızıdır. Beyaz gösterge bütün iç bileşenlerin hasarsız olduğunu kanıtlamaz; kırmızı gösterge de hasarın boyutunu söylemez. Kamera, ekran, hoparlör, mikrofon, şarj ve korozyon belirtilerini ayrıca test edin.

Kaynaklar

  1. Apple — iPhone 17 duyurusu — iPhone 17 ailesinin Eylül 2025 duyurusu ve resmî ürün özellikleri
  2. Apple — iOS 26 ve 2025 platform sürümleri — iOS 26 ve diğer 2025 platform sürümlerinin 15 Eylül 2025 tarihinde yayımlanması
  3. Apple Support — Activation Lock — Activation Lock işleyişi ve ikinci el cihazda güncel cihaz üzeri kontrol adımları
  4. e-Devlet — IMEI Sorgulama — Mobil cihaz IMEI kayıt durumu sorgulaması

Cihazınız İçin Fiyat Teklifi

Modeli, teknik özellikleri ve cihazın durumunu WhatsApp’tan gönderin; fiyatı işletme sahibi mesajınıza yanıt olarak verir.